Chung tay bảo vệ động vật hoang dã, gìn giữ đa dạng sinh học vì một tương lai bền vững

(Bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà là nghĩa vụ của mỗi công dân)

Việt Nam tự hào là một trong những quốc gia có độ đa dạng sinh học cao trên thế giới. Tuy nhiên, di sản thiên nhiên vô giá này đang đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng do hành vi vi phạm của con người. Đã đến lúc mỗi người dân cần nhận thức rõ: bảo vệ động vật hoang dã chính là bảo vệ sự sống của chính chúng ta.

Để hành động đúng, mỗi chúng ta cần nắm vững những quy định của pháp luật và lan tỏa những hành vi tích cực:

Đa dạng sinh học – nguồn tài sản vô giá

Đa dạng sinh học là nền tảng của sự sống trên Trái đất, cung cấp cho con người nguồn thức ăn, nước sạch, không khí trong lành, thuốc chữa bệnh và vô số giá trị sinh thái không thể đong đếm bằng tiền. Mỗi loài biến mất không chỉ là sự mất mát về mặt sinh học mà còn kéo theo những hệ lụy dây chuyền: mất cân bằng hệ sinh thái, suy giảm khả năng chống chịu thiên tai, biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan.

Tuy nhiên, do nạn săn bắt, buôn bán trái phép, phá rừng lấy đất canh tác và biến đổi khí hậu, nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm của Việt Nam như tê tê, voọc, gấu, rùa biển, các loài chim di cư… đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Lợi nhuận từ buôn bán trái phép sừng tê giác, ngà voi, mật gấu, cao hổ cốt… đã khiến không ít người dân bất chấp pháp luật, tiếp tay cho những đường dây tội phạm xuyên quốc gia.

Mỗi hành động nhỏ — một đóng góp to cho thiên nhiên

Bảo vệ động vật hoang dã và đa dạng sinh học không phải là câu chuyện của riêng ai. Mỗi chúng ta hoàn toàn có thể góp phần bằng những hành động thiết thực:

1. NHỮNG HÀNH VI TỰ GIÁC “NÓI KHÔNG”
   • KHÔNG săn bắt, bẫy bẫy, tàng trữ, giết mổ: Nghiêm cấm mọi hành vi săn bắn, dùng bẫy, súng hay công cụ tận diệt động vật rừng trái phép.
   • KHÔNG mua bán, vận chuyển, tiêu thụ: Nói không với việc mua bán, sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã như ngà voi, sừng tê giác, mật gấu, cao động vật, thịt thú rừng.
   • KHÔNG tự ý thả động vật vào rừng/sông: Không tự ý giải cứu rồi thả động vật hoang dã khi chưa qua kiểm dịch hay chưa được sự đồng ý của cơ quan chuyên môn (tránh lây lan dịch bệnh và phát tán loài ngoại lai xâm hại).
   • KHÔNG phá hoại sinh cảnh: Nghiêm cấm chặt phá, đốt rừng hay làm ô nhiễm môi trường sống của các loài sinh vật.
   • KHÔNG nuôi nhốt, nuôi làm cảnhcác loài động vật hoang dã khi chưa được cấp phép theo quy định.

2. NHỮNG HÀNH ĐỘNG CẦN TÍCH CỰC THỰC HIỆN

• Báo cáo vi phạm: Chủ động tố giác các hành vi săn bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoang dã tới cơ quan kiểm lâm, công an gần nhất hoặc gọi đến Đường dây nóng bảo vệ Động vật hoang dã (1800-1521).
• Bàn giao cứu hộ đúng cách: Nếu nhặt được hoặc phát hiện động vật hoang dã bị thương, cần liên hệ cơ quan kiểm lâm hoặc trung tâm cứu hộ để tiếp nhận, chăm sóc và tái thả đúng quy trình.
• Bảo vệ môi trường sống: Tích cực trồng cây gây rừng, dọn dẹp vệ sinh khu vực sinh thái và giữ gìn nguồn nước sạch.
• Lan tỏa thông điệp bảo tồn: tuyên truyền đến người thân, gia đình và bạn bè cùng nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên.
• Ủng hộ và tham gia các hoạt động: trồng rừng, phục hồi sinh cảnh, các chương trình bảo tồn tại địa phương.

==> Thiên nhiên không phải là tài sản riêng của một thế hệ, bảo vệ động vật hoang dã và đa dạng sinh học không phải là việc của riêng ai mà là trách nhiệm và nghĩa vụ của toàn xã hội. Mỗi một loài  vật tuyệt chủng, chúng ta sẽ không bao giờ có cơ hội nhìn thấy chúng lần nữa. Hãy cùng nhau thay đổi từ những hành động nhỏ nhất hôm nay, để mỗi người dân trở thành một “lá chắn xanh” bảo vệ rừng, bảo vệ muông thú bởi bảo vệ động vật hoang dã và đa dạng sinh học chính là bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khỏe và tương lai bền vững cho chính con người chúng ta.

MỘT SỐ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ ĐA DẠNG SINH HỌC

• Luật Đa dạng sinh học năm 2008là văn bản pháp lý nền tảng, xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của mọi tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng trong việc bảo tồn các loài sinh vật, đưa các loài nguy cấp, quý hiếm vào danh mục ưu tiên bảo vệ nghiêm ngặt.
• Nghị định 06/2019/NĐ-CP và Nghị định 84/2021/NĐ-CPquy định chi tiết việc quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, đồng thời thực thi nghiêm túc Công ước CITES về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp mà Việt Nam là thành viên.
• Chương trình quốc gia về bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đặt ra những mục tiêu cụ thể:phục hồi quần thể loài, tái thả cá thể được gây nuôi bảo tồn về tự nhiên, hoàn thiện thể chế và tăng cường năng lực kiểm soát.

⚠️ Mọi hành vi vi phạm về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm đều bị xử phạt hành chính rất nặng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự với các mức án tù.

Hãy hành động ngay hôm nay, vì một Việt Nam xanh — sạch — giàu đa dạng sinh học!

 Bé Mơ